بررسی تشخیص و درمان بیماری تورتیکولی
در ادامه این مطلب از سایت دکتر امیر قنبریان متخصص درمان دیسک کمر اصفهان تشخیص و درمان بیماری تورتیکولی را مورد بررسی قرار می دهیم. تورتیکولی (کجی گردن) در کودکان معمولا یک ضایعه موسکولو اسکلتال موضعی است که با درمان به موقع، پیش آگهی بسیار خوبی دارد.
دلایل تورتیکولی
عوامل قبل از زایمان:
- عوامل وراثتی و اختلال ساختاری در عضله استرنو کلیدوماستوئید(SCM)
- مالپوزیشن( Malposition)های داخل رحمی و موقعیت سروگردن جنین در هنگام بارداری
- عوامل حین زایمان
- عمدتا تروماتیک هستند و گاها ایسکیمی در عضله و یا توده هماتوم ایجاد میشود.
عوامل پس از زایمان (معمولا پوزیشنال(positional) هستند):
- وزن زیاد هنگام تولد
- جنس مذکر
- زایمان با پا (breech)
- چندقلو زایی
- بارداری و زایمان سخت
- استفاده از forceps و vacum برای زایمان
- Nochal cord (دراین ضایعه هایپوپلازی صورت در همان طرف وپلاژیو سفالی جمجمه در طرف مقابل دیده می شود)
ارزیابی و تشخیص تورتیکولی
- تاریخچه قبل ازتولد وتولد
- وزن و قد نوزاد هنگام تولد
- سن تشخیص
- نوع زایمان و زایمان با vacuum dh forceps
- nuchal cord
- X-ray
- سونوگرافی از عضله میتواند در تشخیص ماهیت ضایعه واحتمال توده داخل عضله کمک کننده باشد.
روش های درمان تورتیکولی
تورتیکولی اگر درمان نشود میتواند بسیاری از فعالیت های کودک را محدود کند، مثلا فراموشی دست همان طرف و حتی نیمه همان طرف بدن، کاهش میدان بینایی همان سمت ، کاهش حس عمقی و وستیبولار، اسکولیوزیس و عدم تقارن لگن و بسیاری از مشکلات دیگر. درمان اصلی این کودکان فیزیوتراپی و حرکت درمانی است. بین یک تا سه سالگی فیزیوتراپی و اگر بعد از شش ماه تغییری حاصل نشد جراحی است. هرچه سن کودک بالاتر رود و درمان فیزیوتراپی انجام نشود احتمال نیاز به انجام جراحی بیشتر خواهد شد.
درمان فیزیوتراپی
- در درجه اول اصلاح پوزیشن و آموزش به مادر می باشد.
- اصلاح جز rotatoryکه باید به سمت کوتاه شده انجام شود.
- کشش پسیو عضله کوتاه شده به سمت مقابل
- Active و active assisstive با cue های بینایی و شنوایی
- آموزش به والدین برای حمل و positioning برای جلوگیری از پیشرفت pelagiocephaly
- ماساژ برای ریلکسیشن scm
- بیوفیدبک
نمونه تمرین های کششی فیزیوتراپی
- در وضعیت ایستاده یا نشسته سر را به سمت محور بدن بکشد و سعی کند تا عضله ی سمت کوتاه شده کشش یابد کف دست را در کنار سر در طرفی که عضله کوتاه شده گذاشته ، بکوشد تا سر را به طرف مخالف فشار دهد.
- در وضعیت خوابیده به پهلو قرار بگیرد به گونه ای که سر ازلبه ی تخت بیرون آید. سر را رها کند تا با استفاده از نیروی جاذبه زمین عضله کوتاه شده کشش یابد.
نمونه تمرین های تقویتی
- تقویت عضله سمت مقابل با استفاده از رفلکسهای rightingو دربعضی موارو شاید نیاز به ارتز مخصوص هم باشد که بر اساس تشخیص پزشک و فیزیوتراپیست تجویز می شود.
- کف دست خود را در پهلوی سر در طرفی که عضله کش آمده قرار دهد، با فشار سر به دست بکوشد تا سر را به شانه نزديك كند.
- در وضعیت خوابیده به پهلو قرار گیرد،در حالی که سر اتکایی ندارد بر خلاف جاذبه سر را از پهلو بالا آورده وبه شانه نزدیک کند.
تمرینات روی شکم
قرار دادن نوزاد روی شکم برای مدت کوتاهی در هنگام بیداری یک تمرین مهم است زیرا به تقویت عضلات گردن و شانه کمک می کند و کودک شما را برای خزیدن آماده می کند. این تمرین مخصوصا برای کودکان مبتلا به تورتیکولی (کج گردنی) و سر تخت مفید است و در واقع می تواند به درمان هر دو مشکل در یک زمان کمک کند. در ادامه چگونگی انجام این کار بیان میشود:
- نوزاد را روی دامان به شکم بخوابانید.
- کودک را طوری قرار دهید که صورتش به سمت شما نباشد. سپس با کودک خود صحبت کنید یا او را بخوانید و تشویق کنید که به سمت شما برگردد، این تمرین را برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه تمرین کنید.
- کودک را پرون خوابانده به صورتی که سر به طرف ضایعه باشد.
دستگاه ارتز
آرتوز کولارتوبولار گردن نرم برای تورتیکولی کودکان چهار ماهه یا بیشتر تیلت دائمی ۵درجه ای داشته باشندوتمامی حرکاتشان را با این تیلت انجام دهند.
- حداقل ۱۰درجه passive latral flexion به سمت غیر درگیر داشته باشند.
- هر دوساعت یکبار چک می کنیم که مشکل پوستی ایجاد نکند.
باند کرانیوپلاستی ارتوتیک دینامیک
- تا بیست و چهار ماهگی باید پوشِیده شود.
- هفته ای یکبار یا دوبار فوم داخلی تنظیم شود.
- فشارمتوسط به برجستگی های قدام و خلف کرانیوم وارد شود و اجازه رشد به نواحی تخت بدهد.