بیماری سندروم تونل کارپال چیست ؟ (علائم و درمان)

سندروم تونل کارپ یکی از بیماری های دست است که موجب بی حسی ، خواب رفتن و گزگز دست و سایر علائم می شود. این سندرم بر اثر گیر افتادگی عصب ها درمچ دست ایجاد می شود.

عوامل بسیاری از جمله آناتومی طبیعی بدن شما ، سایر بیماری های دست یا نحوه استفاده از دست ها ، می تواند باعث بروز سندروم تونل کارپال شود.

تونل کارپ درواقع یک گذرگاه عصبی در سمت داخلی مچ دست است که توسط استخوان ها و رباط ها احاطه شده است . عصب های اصلی دست که به تاندون های دست میرسند و موجب خم و راست کردن انگشتان می شوند ، از این تونل یا گذرگاه عیور می کنند.فشار وارد شدن به این عصب ها موجب بی حسی یا گزگز دست ها و نهایتا ضعف و ناتوانی دست ها میشود که به این بیماری سندرم تونل کارپال گفته می شود.خوشبختانه برای اکثر افراد در صورت اقدام به موقع برای درمان ، با روش های بدون جراحی می توان این مشکل را حل کرد و بی حسی و گزگز انگشتان دست را درمان کرد و عملکرد نرمال دست را به آن بازگرداند.

علائم و نشانه ها

علائم سندرم تونل کارپال با بی حسی و گزگز شست دست و انگشت سبابه و انگشت وسط شروع می شود ، این علائم به تدریج بروز می کنند و ممکن است به صورت دوره ای شدت پیدا کنند و ازبین بروند.

در نظر داشته باشید که بی حسی و گزگز انگشتان دست ممکن است بر اثر عامل دیگری مانند قرار گیری مچ دست در حالت نامناسب، باشد. علائم شایع سندروم تونل مچ دستبه قرار زیر هستند :

• گزگز و بی حسی انگشتان دست : شخص در کف دست و انگشتان احساس گزگز و بی حسی می کند. این حالت خصوصا در انگشت شست، انگشت سبابه و انگشت میانی و گاها در انگشت حلقه به وجود می آید اما هیچ وقت در انگشت کوچک به وجود نمی آید. این حالت معمولا بعد از گرفتن فرمان اتومبیل ، گوشی تلفن یا در دست گرفت چیزی مانند روزنامه و در اکثر اوقات بعد از بیدار شدن از خواب به وجود می آید. برخی افراد برای از بین بردن گزگز و خواب رفتگی ، دست خود را تکان می دهند و کم کم گزگز دست از بین می رود. اما با پیشرفت بیماری گزگز و خواب رفتن دست بیشتر ماندگار است.
• ضعف دست ها : ممکن است شخص در دست خود احساس ضعف داشته باشد و حس کند اشیا از دست خود میخواهند بیفتند. این حالت به دلیل خواب رفتگی دست یا ضعف انگشت شست در گرفتن اشیا باشد.

علت ها و دلایل

سندرم تونل کارپال براثر فشار به عصب میانی دست به وجود می آید .

عصب میانی از ساعد شروع می‌شود و درون گذرگاهی در مچ دست (تونل کارپال) امتداد می‌یابد. این عصب موجب حس‌دار شدن سمت کف دست شست و انگشتان دیگر به جز انگشت کوچک می‌شود، و همچنین سیگنال‌های عصبی را برای به حرکت درآوردن عضله‌های پیرامون پایه‌ی شست (عملکرد حرکتی) منتقل می‌کند.

در مجموع هر آنچه که باعث به هم فشردگی، تحریک یا فشار وارد شدن به عصب میانی در فضای تونل کارپال شود به سندروم تونل کارپ منجرخواهد شد. برای مثال، شکستن مچ دست یا تورم و التهاب ناشی از آرتروز مچ دست، کاهش احتمالی عرض تونل کارپال و تحریک را به دنبال دارد.

در بسیاری از موارد، علت عارضه صرفاً محدود به یک عامل نمی‌شود، بلکه ترکیبی از عامل‌های خطر در بروز آن نقش دارد.

تشخیص

احتمالاً پزشک برای تشخیص تونل کارپال ، یک یا چند مورد از آزمایش‌های زیر انجام خواهد داد:

• سابقه پزشکی بیمار.

  پزشک علائم را بررسی خواهد کرد. تعیین الگوی یروز نشانه‌ها و علائم در پی بردن به علت بروز آنها کمک کننده است. برای مثال از آنجایی که عصب مدیان انتقال دهنده‌ی حس به انگشت کوچک نیست، بروز علائم در این انگشت می‌تواند بیانگر وجود مشکلی به جز سندرم تونل کارپال باشد.

راهنمای تشخیصی دیگر زمان‌بندی علائم است. معمولاً علائم ناشی از سندروم تونل کارپال هنگام نگه داشتن گوشی تلفن یا روزنامه، گرفتن فرمان خودرو یا بیدار شدن در طول شب آشکار می‌شوند.

• معاینه بدنی.

  پزشک هنگام انجام معاینه بدنی حس انگشتان و قدرت عضله‌های دست را آزمایش خواهد کرد.

وارد آمدن فشار بر روی عصب مدیان مچ دست در نتیجه خم کردن مچ، ضربه دیدن عصب یا صرفاً فشار آمدن بر عصب به بروز علائم سندرم تونل کارپال در بسیاری از افراد می‌انجامد.

• اشعه ایکس (پرتونگاری).

  برخی از پزشکان انجام پرتونگاری مچ آسیب دیده را جهت حذف علل دیگر درد مچ دست، برای مثال آرتروز یا شکستگی، لازم می‌دانند.

• الکترومیوگرافی (تست نوار عصبی و عضله).

  در تست نوار عصب و عضله تخلیه‌های الکتریکی بسیار کوچک تولید شده در عضله‌ها اندازه گرفته می‌شود. پزشک حین انجام این آزمایش الکترود بسیار باریکی را درون عضله‌های معین قرار می‌دهد. این آزمایش فعالیت الکتریکی عضله‌ها را هنگام منقبض و شل بودن ارزیابی می‌کند و معین می‌گردد که آیا عضله آسیب دیده است یا خیر. الکترومیوگرافی همچنین احتمال ابتلا به عارضه‌های دیگر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• بررسی هدایت عصبی.

  در گونه‌ی دیگری از الکترومیوگرافی دو الکترود بر پوست ضربه می‌زند. شوک کوچکی از عصب مدیان می‌گذرد تا مشخص گردد که آیا تکانه‌های الکتریکی در تونل کارپال آهسته می‌شوند یا خیر. این آزمایش برای تشخیص این سندرم و حذف عارضه‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

راه ها و روش های درمان

لازم است سندروم تونل کارپال در کوتاهترین زمان پس از مشاهده علائم ، درمان شود. در صورت تشخیص به موقع تونل کارپال ، روش های درمانی غیر جراحی می توانند موفقیت آمیز باشند و می توان از نیاز به انجام جراحی جلوگیری کرد . برخی روش های درمانی عبارتند از :

• داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی :مانند ایبوبوفن ، آدویل ، موترین و غیره . در ابتدای درمان برای کاهش درد و التهاب از این داروها استفاده می شود .

• فیزیوتراپی : روش های درمانی فیزیوتراپی در اکثر مواقع برای درمان سندرم تونل کارپال موثر است. فیزیوتراپیست کارهای زبر را انجام می دهد :
• – درمان دستی استخوان های مچ دست برای باز کردن تونل کارپ
  – تمریناتی کششی برای تاندون ها و عصب ها برای اطمینان از حرکت آزادانه آن ها
  – تمرینات کششی برای افزایش قابلیت کشش بافت نرم و عضله
  – بررسی مهره‌های سینه‌ای و گردنی برای اصلاح هر گونه درد ارجاعی از گردن یا ستون فقرات
  -افزایش توان عضلانی دست در گرفتن اشیا و تقویت عضلات ساعد
  -تقویت کامل عضلات دست و انجام تمریناتی برای افزایش دامنه حرکتی
  – اصلاح عادات حرکتی بیمار

مچ بند طبی مخصوص : استفاده از مچ بند طبی مخصوص یا آتل یکی از مهم ترین روش های درمان سندروم تونل کارپال می باشد. این اسپلینت ها مچ دست را در حالت طبیعی آن و به صورتی که به عصب های دست فشار نیاورد نگه می دارند. مچ بند طبی مچ دست را در حالت صاف نگه می دارد چرا که مچ دست در حالت خمیده فشار بیشتری به تونل کارپ وارد می کند. با کاهش فشار به تونل کارپ و کاهش فشار عصبی به عصب های میانب مچ دست علائم ناشی از بیماری بهبود میابند

تزریق کورتیزون : ممکن است پزشک برای تسکین درد و التهاب ناشی از سندروم تونل کارپال به داخل مچ دست یک داروی کورتیکاستروئیدی مانند کورتیزون تزریق کند . کورتیزون التهاب و تورم مچ دست را از بین می برند و از این طریق از فشار وارد شده به عصب میانی مچ دست می کاهند. البته کورتیزون به صورت خوراکی نیز قابل استفاده است اما استفاده از آن به صورت خوراکی بسیار کمتر از تزریق آن به مچ دست موثر است.

عمل جراحی : در صورتی که درد بیمار پس از انجام روش های درمانی غیر جراحی بهبود نیافت ممکن است روش جراحی برای درمان سندرم تونل کارپال در نظر گرفته شود. در روش جراحی با برش دادن رباطی که بر روی عصب ها فشار وارد می کند ، عصب ها آزاد می شوند. این عمل به دو روش گوناگون انجام می شود.در مورد روش جراحی و مزایا و معایب آن با پزشک خود باید مشورت کنید. عوارض احتمالی جراحی شامل آزاد نشدن عصب ها ، عفونت ، باقی ماندن جای زخم و آسیب عصبی است.