فتق دیسک کمر چیست؟
فتق دیسک کمر زمانی ایجاد میشود که مادهٔ ژلاتینی مانند وسط دیسک از ناحیهای از دیوارهٔ سخت بیرونی دیسک که ضعیف شده است، بیرون بزند، درست همان طور که کرم وسط دونات با فشار از پارگی شیرینی بیرون میزند. چنانچه مادهٔ دیسک با عصب ستون فقرات تماس پیدا کند یا به آن فشار بیاورد، بیمار دچار بیحسی، گزگز یا کمر درد میشود.
درمان فتق دیسک با استراحت، مصرف مسکن، تزریق در ستون فقرات و طب فیزیکی شروع میشود. اکثر بیماران ظرف شش هفته بهبود مییابند و میتوانند فعالیتهای معمول خود را دنبال کنند. اما اگر علائم ادامه داشته باشد، جراحی توصیه میشود.
اصطلاحات مختلفی برای فتق دیسک به کار برده میشود. بیرونزدگی دیسک به حالتی گفته میشود که آنولوس یا دیوارهٔ دیسک سالم باشد، اما به گونهای برجسته شده باشد که به عصبها فشار بیاورد. فتق دیسک واقعی به عارضهای گفته میشود که دیوارهٔ دیسک ترک برمیدارد یا پاره میشود و در نتیجه مادهٔ ژلاتینی مانند وسط دیسک از این پارگی بیرون میزند.
فتق گاهی اوقات آنقدر شدید است که مشکل جسم آزاد پیش میآید، یعنی این که تکهای از دیسک میشکند و کاملا از آن جدا میشود و وارد کانال نخاعی میشود. اکثر موارد فتق دیسک در مهرههای کمری و در محلی رخ میدهد که عصبهای نخاعی از بین مهرههای کمری خارج میشود و دوباره به هم میپیوندند تا عصب سیاتیکی را تشکیل بدهند که از بالا تا پایین پا امتداد دارد.
علت بیرون زدگی دیسک کمر
فتق یا بیرونزدگی دیسک کمر پیآمد آسیبدیدگی و بلند کردن اشیا به روش اشتباه است و گاهی خود به خود و بدون دلیل رخ میدهد. سن نیز یکی از عاملهای خطر فتق دیسک محسوب میشود.
به موازات بالاتر رفتن سن، دیسک خشک و سختتر میشود. دیوارهٔ فیبری و سخت بیرونی دیسک ضعیف میشود. هستهٔ ژلاتینی مانند دیسک از پارگی ایجاد شده در دیوارهٔ دیسک بیرون میزند و درد در اثر تماس پیدا کردن آن با عصب شروع میشود. ژنتیک، استعمال دخانیات و بعضی فعالیتهای شغلی و تفریحی نیز منجر به فرسایش (دژنراسیون) زودهنگام دیسک میشود.