پارگی دیسک گردن | دیسک بین مهرهای به صورت بالشتک یا صفحهای غضروفی بین دو جسم مهره در ستون فقرات قرار میگیرد و مانند کمک فنر اتومبیل باعث جذب فشارهایی میشود که به ستون مهرهها وارد میآید . بنابراین کار اصلی دیسکها اینست که ضربات وارده به ستون فقرات را خنثی میکنند ، زیرا دیسکها به هنگام وارد آمدن فشار، قابلیت تغییر شکل داشته و بدین طریق شدت ضربات را کاهش میدهند.
شکل اصلی دیسکها زمانی که تحت فشار نباشند، کروی است و مانند بلبرینگ فشارها را به طور یکنواخت به تمام جهات منتقل میکنند .
هر دیسک شامل دو قسمت است :
بخش مرکزی بنام هسته دیسک که نرم و قوام ژله مانند دارد. به این قسمت، نوکلئوس پالپوزوس میگویند.هسته دیسک یک بخش قابل اتساع است. دیسکها در طول روز مقداری از آب خود را از دست میدهند و درنتیجه کوتاهتر شده، ولی با استراحت دوباره به طول اولیه خود برمی گردند. براین اساس، در اواخر روز به علت از دست دادن آب قد فرد ۲ سانتی متر کوتاه تر از صبح است .
بخش محیطی که هسته دیسک را دربرمی گیرد. این قسمت، حلقه فیبری یا آنولوس فیبروزوس نامیده میشود. جنس بخش محیطی، فیبری غضروفی (فیبروکارتیلاژ) است.
خاصیت ارتجاعی دیسک بستگی به میزان آب موجود در هسته مرکزی و سالم بودن حلقه فیبری آن دارد. فشارهای اعمال شده به هسته دیسک به بخش محیطی دیسک انتقال مییابد. ازاین نظر، بخش محیطی در حفاظت از قسمت مرکزی نقش اساسی دارد.
علت و فیزیو پاتولوژی دیسک گردن
پارگی دیسک میتواند بعلت ساییدگی تدریجی و پارگی خود به خود در حلقه فیبر ی بوجود می آید . در ترکهای کوچکی که در دیسک بوجود می آید ٬ بیماران چندین دوره دردهای خفیف گردن ممکن است داشته باشند . در حرکت شدید خم شدن گردن ٬ هسته مرکزی دیسک به لبه پشتی الیاف حلقوی دور خود فشار آورده و آنرا اگر ضعیف شده باشد پاره میکند و به ریشه عصبی مربوط به آن دیسک فشار وارد میآورد.
علت اصلی درد گردن و اندام فوقانی به علت فشار دیسک بیرون زده به روی لیگامان یا ریشه عصبی می باشد . اما علاوه بر آن تورم ریشه عصبی در اثر آزاد شدن مواد شیمیایی که اصطلاحا رادیکولیت ( التهاب ریشه عصبی ) نامیده میشود نیز یکی از عوامل مهم در ایجاد درد بحساب میآید وبنابرین نمیتوان فقط وجود فشار روی نخاع و یا ریشه عصبی را تنها عامل ایجاد درد دانست. آزاد شدن فاکتور التهابی TNFکه بطور عمده از پارگی دیسک حاصل میشود خود باعث تخریب و نکروز بقیه دیسک شده و باعث التهاب و درنتیجه باعث ایجاد درد می شود . همچنین در بعضی گزارشهای علمی عوامل ژنتیک و جهش ژنی در ایجاد فتق دیسک موثر شناخته شده اند .
پارگی دیسک گردن سه نوع علامت ایجاد میکند : درد گردن ، درد اندام فوقانی و علایم فشار بر نخاع.
شایعترین محل پارگی دیسکهای بین مهرهای گردن در قسمت پایینی گردن یعنی بین مهرهای پنجم و ششم گردنی و نیز مهره ششم و هفتم گردنی است . علت پارگی دیسک این است که در حلقه فیبری در دیسک ترکهایی بوجود میآید و سرانجام هسته دیسک از طریق یکی از این ترکها به بیرون میریزد درصورتیکه ضایعه خفیف باشد پارگی فقط باعث درد گردن میشود زیرا دیسک به لیگامان طولی عقبی فشار وارد میآورد . در صورتی که بیرون زدگی دیسک بیشتر شود باعث فشار به ریشه عصبی و یا نخاع میشود .
دیسکهای گردن یا در مرکز یا در قسمت کناری دیسک پاره میشوند . درصورتیکه پارگی دیسک مرکزی باشد باعث فشار به نخاع ویا فشار به ریشههای عصبی دو طرفه و در صورتی که پارگی دیسک کناری باشد باعث فشار به ریشه عصبی یک طرف میشود .درتعدادی از بیماران درد بیمار بتدریج بهبود میابد . در این افراد دیسک پاره شده و بیرون زده آب خود را از دست داده و جمع میشود و دور آن ماده فیبروز درست میشود و بدین ترتیب درد بیماران کاهش می یابد .
