بررسی عوامل و شناسایی پیچ خوردگی مچ پا
پیچ خوردگی مچ پا آسیب شایعی است که در تمام سنین اتفاق می افتد و لیگامان (رباط) های قوی محافظت کننده از مچ پا دچار کشش یا پارگی می شوند. شدت درگیری بر حسب میزان آسیب وارد شده به رباط های مچ پا از خفیف تا شدید متغیر می باشد. در مطلب امروز سایت دکتر امیر قنبریان درمان دیسک کمر اصفهان به بررسی عوامل و شناسایی پیچ خوردگی مچ پا می پردازیم.
اغلب موارد، آسیب ها خفیف بوده و با درمان های ابتدایی مانند استراحت و استفاده از یخ بهبود می یابند. در صورتیکه مچ پا تورم زیاد داشته و قادر به گذاشتن وزن بر روی پا نبوده و یا راه رفتن دردناک می باشد، به پزشک مراجعه نمایید.
در صورت عدم انجام توانبخشی و درمان مناسب ، مچ پا ضعیف شده و احتمال آسیب های مجدد افزایش می یابد. پیچ خوردن و آسیب های مکرر مچ پا باعث بروز مشکلاتی در طولانی مدت می شوند مانند آرتریت ، بی ثباتی مفصل و درد مزمن مچ پا.
توصیف بیماری:
لیگامان (رباط) ها بافت فیبروز محکم می باشند که استخوان ها را به یکدیگر متصل می کنند. در مچ پا، لیگامان ها باعث اتصال استخوان ها و حفظ ثبات مفصل می شوند. در اغلب موارد ، لیگامان های خارجی (لترال) مچ پا دچار آسیب می شوند.
آسیب از پارگی کوچک در فیبرهای تشکیل دهنده لیگامان تا پارگی کامل متغیر می باشند. در صورت پارگی کامل، مچ پا دچار بی ثباتی شده و این بی ثباتی در طولانی مدت باعث آسیب استخوان ها و غضروف های مچ پا می شود.
علل
امکان پیچ خوردن مچ پا در فعالیت های مختلف وجود دارد، از جمله:
- راه رفتن یا ورزش کردن بر روی سطوح ناهموار
- زمین خوردن
- ورزش هایی که نیاز به حرکات پیچشی پا دارند مانند بسکتبال، فوتبال، تنیس
- ممکن است حین ورزش، در حالیکه می دوید فرد دیگری پای شما را لگد کرده و باعث حرکات پیچشی در پای شما شود.
علایم
مچ پای پیچ خورده دردناک می باشد. سایر علایم عبارتند از:
- تورم
- حساسیت (تندرنس) در لمس
- کبودی
- بی ثباتی مچ پا : این وضعیت در پارگی کامل لیگامان ها و یا دررفتگی کامل مفصل مچ اتفاق می افتد.
- در صورت پارگی شدید لیگامان ها، حین آسیب صدای “پاپ” شنیده یا احساس می شود.
علایم آسیب لیگامانی شدید مشابه شکستگی استخوانی بوده و نیازمند ارزیابی دقیق پزشکی می باشد.
معاینه بالینی
لمس: پزشک اطراف مچ پا را به آرامی لمس می کند تا لیگامان آسیب دیده را مشخص کند.
بررسی دامنه حرکت مفصل: پزشک با حرکت مچ پا در جهات مختلف، دامنه حرکت مفصل را بررسی می کند.
البته مچ پای متورم معمولا حرکت زیادی ندارد. در صورتیکه شکستگی استخوانی وجود نداشته باشد، پزشک می تواند بر اساس میزان تورم، کبودی و درد، شدت آسیب را مشخص نماید.
روش های تصویربرداری
عکس رادیولوژی (X-Ray) :
با توجه به اینکه شکستگی استخوانی علایم مشابهی دارد، پزشک جهت رد شکستگی استخوان های مچ پا، X-ray درخواست می دهد.
Stress X-ray:
این نوع گرافی در حالتی گرفته می شود که مچ پا در جهات مختلف کشیده می شود و جهت بررسی قرارگیری غیرطبیعی استخوان ها بدنبال آسیب لیگامان استفاده می شود.
MRI :
در صورت شک به آسیب های شدید لیگامان، غضروف و یا استخوان ها و یا در صورت شک به وجود تکه های کوچک جداشده از استخوان درخواست داده می شود. MRI بعد از بهبود تورم و کبودی، درخواست داده می شود.
سونوگرافی:
با استفاده از این روش، پزشک می تواند لیگامان ها را مستقیما هنگامی که مچ پا حرکت داده می شود، مشاهده کرده و میزان ثبات مفصل را بررسی نماید.
طبقه بندی شدت آسیب :
پس از معاینه بالینی، پزشک شدت پیچ خوردگی را تعیین کرده و اهداف درمانی را مشخص می کند. پیچ خوردگی مچ پا بر اساس میزان آسیب به لیگامان ها طبقه بندی می شود
۱- آسیب خفیف ( گرید ۱ ):
– کشش خفیف و پارگی های میکروسکوپی در لیگامان های مچ پا
– حساسیت و تورم خفیف اطراف مچ پا
۳- آسیب متوسط ( گرید ۲ ):
– پارگی ناقص لیگامان
– حساسیت و تورم متوسط اطراف مچ پا
– با حرکت مفصل در برخی جهات، شلی غیرطبیعی در مفصل احساس می شود.
۴- آسیب شدید ( گرید ۳ ):
-پارگی کامل لیگامان
– حساسیت و تورم شدید اطراف مچ پا
– با کشیدن مفصل مچ پا در برخی جهات، عدم ثبات در مفصل وجود دارد.
پیامد بیماری :
- بطور کلی پیامد پیچ خوردگی مچ پا خوب بوده و اغلب بیماران با درمان مناسب، توانایی برگشت به فعالیت های روزمره را دارند.
- نکته ی مهم در بدست آوردن پیامد درمانی مناسب، مشارکت بیمار در فعالیت های ورزشی و توانبخشی می باشد.
- مهم ترین دلیل بی ثباتی مزمن مچ پا پس از پیچ خوردگی، توانبخشی ناکافی می باشد.
- در صورتیکه فرد ورزش های تقویتی را بطور کامل انجام ندهد، رباط های آسیب دیده ضعیف شده و فرد را در معرض آسیب های مکرر مچ پا قرار می دهند.
پیشگیری از پیچ خوردن مچ پا:
بطور کلی بهترین روش برای جلوگیری از پیچ خوردن مچ پا تقویت عضلات اطراف مچ ، بهبود انعطاف پذیری و تقویت تعادل می باشد.
توصیه های زیر برای کاهش پیچ خوردگی مچ پا کمک کننده می باشند:
- قبل از شروع ورزش و فعالیت، بدن خود را گرم کنید.
- هنگام راه رفتن، دویدن و یا کار کردن بر روی سطوح ناهموار مراقب پیچ خوردن مچ پا باشید
- برای فعالیت های خود از کفش مناسب استفاده کنید.
- در صورت احساس درد یا خستگی در مچ پا فعالیت خود را کم کنید
دکتر امیر قنربیان متخصص کایروپراکتیک و درمان دیسک کمر اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید
مطالعه بیشتر:
درد شست به علت تنوسینوویت دکرون