دلایل اصلی پارگی مینیسک
مانند بسیاری از موارد آسیبدیدگی های زانو پارگی مینیسک زانو بسیار دردناک و آزاردهنده است. متاسفانه این عارضه بسیار شایع میباشد. در واقع پارگی مینیسک یکی از متداولترین آسیبدیدگی های غضروف زانو محسوب میشود.بنابراین تصمیم گرفتیم در این نوشته به دلایل اصلی پارگی مینیسک بپردازیم. تا پایان همراه ما باشید. بر طبق دادههای teenhealth مینیسک قطعهای از غضروف در زانو است که مانند ضربهگیر عمل کرده و باعث ثبات و استحکام زانو میشود. مینیسک استخوانها را در مقابل ساییدگی محافظت میکند. مینیسک میتواند در اثر گردش زانو پاره شود.
در برخی از موارد تکهای از غضروفِ پاره شده رها شده و در مفصل زانو گیر میکند و باعث قفل شدن زانو میشود.
آیا پارگی و کشیدگی مینیسک زانو خود به خود خوب میشود؟
در صورت عدم درمان، پارگی مینیسک میتواند باعث آسیبدیدگی بیشتر شده و همچنین منجر به ایجاد آرتروز شده و علائم ناگوار دیگری را نیز به وجود بیاورد. درمان پارگی مینیسک در ابتدا با روش های غیرجراحی انجام میشود. امکان دارد پزشک از آزمایش، درمان با یخ، داروهای مُسکن یا فیزیوتراپی استفاده کند. بنابراین برای درمان و ترمیم بافت های آسیب دیده مینیسک زانو میتوان از روشهای درمانی مانند فیزیوتراپی، تزریق PRP ، جراحی و غیره استفاده کرد که همگی روشهای مناسب و قابل اطمینانی هستند که بسته به شرایط بیمار توسط پزشک توصیه میشود.
آناتومی
بین تیبیا (درشتنی) و فمور (استخوان ران) دو مینیسک در مفصل زانو وجود دارند. مینیسک داخلی که به شکل C میباشد در داخل زانو و نزدیک به زانوی دیگر قرار دارد. مینیسک خارجی که به شکل U میباشد در نیمه خارجی مفصل زانو قرار دارد.هر دو مینیسک مانند ضربهگیر در زانو عمل میکنند. مینیسکها که مانند واشری بین تیبیا و فمور قرار دارند، به تقسیم نیرو در مفاصل کمک میکنند.راه رفتن، وزنی معادل دو برابر وزن بدن روی مفصل زانو وارد میکند. دویدن هشت برابر وزن بدن روی زانو نیرو وارد میکند. هنگامی که زانو خم میشود، قسمت عقبی مینیسک ها بیشترین فشار را متحمل میشوند.
غضروف مفصلی مادهای نرم و لغزنده است که قسمت انتهایی استخوان هایی که سازنده مفصل زانو هستند را پوشش میدهد. غضروف مفصلی باعث میشود تا سطوح بدون آسیب رساندن روی یکدیگر بلغزند.با تقسیم نیرو در مفصل زانو، مینیسک ها از غضروف مفصلی در برابر فشار زیاد بر یک قسمت کوچک بر سطح مفصل محافظت میکنند. بدون وجود مینیسکها نیروی وارده بر مفصل زانو در یک قسمت کوچک متمرکز شده و منجر به آسیبدیدگی و تخریب غضروف مفصلی و ایجاد عارضه آرتروز میشود.مینیسک باعث ایجاد پایداری و ثبات در مفصل زانو میشود. مینیسک ها سطح درشتنی (تیبیا) را به حفرهای کمعمق تبدیل میکنند که از سطح صاف تیبیا پایدارتر است. بدون وجود مینیسکها، فمور که کروی میباشد روی سطح صاف تیبیا میلغزد.
دلایل اصلی پارگی مینیسک
هنگامی که زانو دچار کشش یا پیچش ناگهانی شود، احتمال پارگی مینیسک وجود دارد. زمانی که جسم سنگینی را به طور ناگهانی بلند کنید، ممکن است مینیسکها آسیب ببینند. آسیب ممکن است هنگام ورزش کردن نیز ایجاد شود. افرادی که زانوی ضعیفتری دارند بیشتر در معرض پارگی مینیسک قرار دارند. بنابراین افراد سالخوردهتر راحتتر دچار پارگی مینیسک میشوند.
علائم پارگی مینیسک
درد ناشی از پارگی مینیسک میتواند بسیار شدید یا نامشخص و مبهم باشد. برخی از افراد دردی مداوم و مبهم را توصیف میکنند، و بسیاری دیگر نیز دچار درد شدید هنگام خم کردن زانو میشوند. درد هنگام خم کردن زانو، زانو زدن، قفل کردن زانو و سر پا نشستن میتواند بسیار شدید باشد. امکان دارد هنگام خم کردن یا حرکت دادن زانو صدا شنیده شود. برخی از مواقع زانو قفل میشود. این دردها درد جانبی خلفی زانو نام دارند.علائم زیر میتوانند نشاندهنده پارگی مینیسک باشند:
درد و ورم خفیف یا درد متوسط تا شدید
چنانچه پارگی در حد متوسط باشد، امکان دارد درد جانبی زانو و ورم شدید ایجاد شود.
اگر آسیبدیدگی شدید باشد، علائم شامل درد شدید و التهاب میباشد. در چنین مواردی امکان دارد تکههای پاره شده مینیسک به فضای مفصل رفته و باعث ایجاد صدا هنگام قفل شد زانو شوند. در صورت آسیبدیدگی شدید مینیسک، خم و راست کردن زانو مشکل میباشد.
علائم ساییدگی مینیسک و پارگی مینیسک اندکی متفاوت میباشند. اگرچه بیماران با مینیسک پارهشده بیشتر دچار درد و ورم مختصر شده و در زانو صدا شنیده میشود.
درجهبندی
طیف آسیبدیدگی های مینیسک از تخریب داخلی تا پارگیهای شدید را شامل میشوند. برای توصیف آسیبدیدگی های مینیسک( پارگی مینیسک زانو) از سیستم درجهبندی مناسبی استفاده میشود.پارگی مینیسک زانو به روشهای مختلف، با در نظر گرفتن موقعیت کالبدشناختی، نزدیکی به خونرسانی و …، درجهبندی میشود. تاکنون پیکربندیها و الگوهای پارگی گوناگونی توصیف شدهاند که در زیر به چند مورد از آنها اشاره میکنیم:
- پارگیهای شعاعی
- پارگیهای بالی شکل یا مانند منقار طوطی
- و پارگیهای طولی پیرامونی
- پارگیهای شبیه دسته سطل
- پارگیهای گسسته افقی
- و پارگیهای فرساینده پیچیده
سپس این پارگیها با توجه به نزدیکی به قسمت خونرسانی مینیسک، یعنی قرار گرفتن در ناحیه “قرمز ـ قرمز”، “قرمز ـ سفید” یا “سفید ـ سفید” درجهبندی میشوند.در هر حال، اهمیت کاربردی این درجهبندی به تعیین این نکته بر میگردد که آیا مینیسک زانو قابلترمیم هست یا خیر. با در نظر گرفتن عملکردهای بسیار مهم مینیسک برای ورزشکاران، از این عضو باید مراقبت لازم به عمل آید و در اولین فرصت ممکنترمیم شود. ترمیمپذیری مینیسک به چند عامل بستگی دارد که عبارتاند از:
- سن
- میزان فعالیت
- الگوی پارگی
- کهنگی پارگی (زمان پارگی)
- آسیب دیدن بخشهای دیگر (آسیب دیدگی و پارگی رباط صلیبی (acl)
- قابلیت التیام یافتن
تشخیص
پزشک حین معاینه هر دو زانو، زانوی آسیبدیده را با زانوی سالم مقایسه میکند و وجود نشانههای تورم، التهاب و مایع داخل مفصل زانو را بررسی میکند. سپس زانوی آسیب دیده را، البته در صورت قفل نبودن آن، خم میکند تا صداهای احتمالی هنگام حرکت دادن زانو را بشنود و گیر کردن آن را بررسی کند. علاوه بر این، پزشک دامنه حرکتی زانو را ارزیابی میکند و زانو را حرکت میدهد تا ببیند که آیا مینیسک به فشار حساس است یا خیر.
برای مثال پزشک در “آزمایش مکموری”، پا را از زانو خم میکند و سپس آن را رو به داخل و خارج میچرخاند و به آرامی زانو را صاف میکند. چنانچه بیمار هنگام انجام این آزمایش احساس درد کند یا زانو حین چرخاندن پا صدا بدهد. به احتمال زیاد مینیسک پاره شده است.اگر نتایج آزمایش مک موری نشانگر پارگی مینیسک باشد، احتمالاً آزمایشهای دیگری نیز انجام خواهند شد:
پرتونگاری (اشعه ایکس) زانو برای بررسی آسیبهایی استخوانی مانند شکستگی که علائمی مشابه علائم پارگی مینیسک دارند.
تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) یا مقطعنگاری رایانهای (سی. تی. اسکن) ـ از هر ده مورد پارگی مینیسک زانو، ۹ مورد در تصاویر به دست آمده در یکی از این دو روش مشخص میشود.
آرتروسکوپی(جراحی مینیسک زانو به کمک دوربین) برای دیدن داخل مفصل زانو و معاینه مینیسک. در صورت استفاده از آرتروسکوپی در فرایند تشخیص، عارضه نیز غالباً در طول همین عمل درمان میشود.