آشنایی با آسیبهای ستون فقرات
ستون فقرات وظیفهی حمایت از تمامی بخشهای بدن را برعهده دارد، بنابراین تصور اینکه روزانه تحت فشارهای زیادی قرار میگیرد، دشوار نخواهد بود. با این توصیف برخی از مشکلاتی که با گذشت زمان برای ستون فقرات پیش میآیند، کاملا طبیعی است. در این میان برخی افراد به علت شرایط زندگیشان مجبور میشوند تا فشار بیشتری را بر ستون فقرات خود تحمل کنند، مانند ورزشکاران و کسانی که شغلشان نیاز به انجام کارهای فیزیکی سنگینی دارد. اما باید بدانید که حتی پشت میز کار کردن هم میتواند به ستون فقرات شما آسیب برساند. در این مقاله از سایت دکتر امیر قنبریان متخصص درمان دیسک کمر اصفهان به بررسی و آشنایی با آسیبهای ستون فقرات می پردازیم. از طرفی برخی بیماریها نیز میتوانند عملکرد طبیعی ستون فقرات را تحت تاثیر قرار دهند؛ مانند: تورم دیسک، سندرم مفاصل بین مهرهای (مفاصل فاست)، بیرون زدگی دیسک، آسیبهای حاد نخاعی (میلوپاتی)، سندرم مفصل ساکروایلیاک، انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) و پیچخوردگی و کشیدگی عضلات در ستون فقرات.
دلایل کلی بروز کمردرد و گردندرد
درد کمر و گردن، مسألهای نیست که الزاماً مجبور باشید آن را تحمل نموده و با آن زندگی کنید. زیرا ممکن است بتوانید برای کاهش درد خود اقداماتی انجام دهید. اگر دردتان با فعالیتهای روزانهی شما مثل: دراز کشیدن در تختخواب یا برخاستن از آن، دوش گرفتن و یا بستن بندهای کفشتان تداخل دارد، به این معنی است که زمان آن فرا رسیده تا به دنبال راهی برای درمان آن باشید. این تنها پزشکتان است که میتواند مناسبترین گزینهی درمانی را به شما پیشنهاد نماید.
مطالعه بیشتر : جراحی آرتروسکوپی زانو
کمردرد
کمردرد، دردی است که در ستون فقرات کمری رخ میدهد. این نوع درد را میتوان به طور کلی به ۲ دسته تقسیم کرد:
- درد مکانیکی (Mechanical Pain)
- درد حاصل از فشار (Compressive Pain)
درد مکانیکی
درد مکانیکی، کشیدگی عضلات کمر نیز نامیده میشود؛ زیرا با حرکت یا مکانیک ستون فقرات در ارتباط است. در ستون فقرات، مجموعهای از عضلات و رباطها وظیفهی نگه داشتن مهرهها در کنار هم را برعهده دارند. این عضلات، بر اثر کشش بیش از حد دچار کشیدگی عضلانی میشوند که نتیجهی آن پارگی بافتهای عضلانی است. به این ترتیب، عضلات تضعیف شده و ممکن است نتوانند تعادل ستون فقرات را حفظ نموده و مهرهها را در کنار هم نگه دارند و درنتیجهی آن شما دچار کمردرد خواهید شد. بنابراین هرچه بیشتر به کمر خود فشار وارد کنید، درد بیشتری را احساس خواهید کرد. از طرفی به دلیل وجود ریشههای عصبی در ستون فقرات، کشیدگی عضلات میتواند علاوه بر درد کمر در سایر نواحی دیگر بدن نیز ایجاد درد نمایند.
درد حاصل از فشار
این نوع درد، به دلیل تحریک و یا وارد شدن فشار به نخاع و ریشههای عصبیای که از ستون فقرات خارج میشوند، بوجود میآید. به طور مثال اگر یک دیسک بین مهرهای دچار بیرون زدگی شده و به مجرای نخاعی فشار وارد کند، میتواند منجر به بروز مشکلاتی در ریشههای عصبی نیز شود که معمولا با علائمی مانند: درد، بیحسی و ضعف در عضلاتی که توسط آن ریشهی عصبی، عصبدهی میشوند همراه است.
دلایل بروز کمردرد
کمردرد می تواند نتیجهی یکسری مشکلات در ستون فقرات باشد، مانند:
- آرتروز (Arthritis)
- سندروم مفاصل فاست (Facet Joints Syndrome)
- آسیب دیدگی و یا تحت فشار قرار گرفتن عصب سیاتیک (Sciatica)
- ریشهی عصبی تحت فشار یا رادیکولوپاتی (Radiculopathy/Pinched Nerve)
- تنگی مجرای نخاعی (Stenosis)
- دیسک متورم (Bulging Disc)
- دیسک بیرون زده (Herniated Disc)
- فرسودگی دیسکهای بین مهرهای بر اثر کهولت سن (Degenerative Disc Disease)
- بیثباتی سگمنتال در کمر (Segmental Lumbar Instability – زمانی که گسترهی حرکتی بین دو مهره در ستون فقرات بیش از حد طبیعی میباشد)
- در ورزشکاران به علت فعالیتهای فیزیکی که دارند، خطر آسیب زدن به ستون فقرات بیشتر است زیرا در ورزشهایی مانند: اسکی، بسکتبال، فوتبال، ژیمناستیک، دو، گلف و یا تنیس، به دلیل وارد شدن ضربه، فشار، خم شدن، چرخیدن و اصابت بدنی، امکان آسیبدیدگی بیشتر است.
علائم کمردرد
علائم کمردرد بسته به دلیل بروز آن، متفاوتاند و شامل موارد زیر میشوند:
- اسپاسم، گرفتگی و خشکی عضلات
- احساس درد، مور مور شدن، بیحسی یا ضعف در پا
- درد و سفتی که به مرور زمان بدتر شده و بیش از ۳ تا ۶ ماه به طول بیانجامد
گردندرد
همه روزه، گردن شما در معرض فشارهای مکرر و جزئی قرار میگیرد. این فشارها ممکن است در ابتدا باعث درد نشوند اما براثر تکرار، سرانجام منجر به تخریب ستون فقرات گردنی خواهند شد که خود دلیل گردندرد میباشد. نقش پزشک در درمان گردندرد، پیدا کردن عوامل اصلی درد است. وی همچنین به منظور جلوگیری از مزمن شدن یک گردندرد معمولی، به شما راهکارهایی برای کاهش سرعت فرآیند تخریب ستون فقرات گردنی و پیشگیری از صدمات آتی، را آموزش خواهد داد؛ زیرا برای گردندردهای مزمن، ممکن است امکان بهبودی سریع و کاملی وجود نداشته باشد.
دکتر امیر قنبریان را در اینستاگرام دنبال کنید
دلایل بروز گردندرد
موارد زیر، دلایل رایج گردندرد میباشند:
- فرسودگی دیسک با گذشت زمان (Degenerative Disc Disease)
- کشیدگی عضلات (Muscle Strain)
- تنگی مجرای ستون فقرات (Stenosis)
- تشکیل زائدههای استخوانی (Bone Spurs)
- آرتروز (Arthritis)
- ریشه عصبی تحت فشار یا رادیکولوپاتی (Radiculopathy/Pinched Nerve)
- آسیبهای حاد نخاعی یا میلوپاتی (Myelopathy)
- بیرونزدگی دیسک (Herniated Disc)
علائم گردندرد
عمومیترین علائم گردندرد:
- گردندرد
- درد در شانه، بازو و دست
- سردرد
- کاهش گسترهی حرکتی گردن
- مشکلاتی در راه رفتن، مانند کشیده شدن پا روی زمین در حین راه رفتن، به علت انقباض و سفت شدن عضلات (Spastic Gait)
- بیحسی، ضعف، کند شدن حرکات غیرارادی (Reflexes) در بازوها، دستها، پاها و یا کف پا
- ضعف عضلات پا